Bij de invoering van de postcodes voor consumenten in 1978, heeft de overheid de ontwikkeling van de postcodesystematiek en de toekenning van postcodes overgelaten aan de PTT (het huidige TNT post).

De PTT voerde de postcode in om het sorteren van post te automatiseren door het gebruik van OCR en de unieke korte postcode draagt er aan bij dat dit proces werd vermakkelijkt. De postcode bestaat uit 4 cijfers en 2 letters en een huisnummer. Dit is een unieke combinatie die nergens anders voorkomt in Nederland. Nederland heeft hiermee een van de fijnmazigste postcode systemen in de wereld. De systemen van bijvoorbeeld België en Duitsland zijn veel grover omdat deze alleen zijn gebaseerd op Sorteer Centra, en zijn er geen letters toegekend.

Er is toen een postcodeboek uitgegeven om postcodes in op te zoeken. Om de wijzigingen bij te houden werd er regelmatig een aanvullingen boek uitgegeven, in totaal 27 aanvullingen welke tot en met 1994 zijn uitgegeven. Met uitzondering van 1999 is het postcodeboek niet meer op papier uitgegeven maar op CDROM. Tegenwoordig is via Postcode.nl het digitale postcodeboek voor Windows te bestellen waarmee postcodes kunnen worden opgezocht.

Tegenwoordig is de postcode meer dan alleen een aanduiding om de post mee te bezorgen. Onderzoeken worden gedaan per postcodegebied om te kijken wat de demografie van een bepaald gebied is, en deze gegevens worden weer op hun beurt gebruikt door verzekeringsmaatschappijen, banken, telecombedrijven etc.

Hoe worden postcodes toegekend?

De gemeentes bepalen de straatnamen en huisnummers in een zogenaamd “Gemeentelijk Raadsbesluit” en geven deze besluiten door aan TNT.

Na ontvangst door het TNT Postcode Coördinatie Centrum (PCC) zorgt deze voor toekenning van de postcode bij dat adres. Postcode.nl ontvangt deze mutaties wekelijks en verwerkt deze in de database.

Op het moment (januari 2010) telt de postcode database 4773 4-cijferige postcodes, hier vallen ook postbus postcodes onder. Voorts zijn er 431 gemeenten en zijn er 8328762 postale afgiftepunten in Nederland.